Elimde ödenmemiş muhtelif senetler var. Bunlarla nasıl tahsilat yapacağım? Hukuki muamele nedir? Nerede yapılır?

Günümüzün problemi, ödenmeyen çekler, bonolar ve en kötüsü açık hesaplar. Aslında bu problem bugünün problemi değil, her zaman vardı ama kriz bunlarda patlama yaptı. Millet tahsilat yapacağım diye dört dönüyor. Bu bir zincirleme reaksiyon, tahsilat aksadımı domino taşı etkisi, peş peşe sürüklenir. Peki ödenmeyen bono için ne yapılır? Öncelikle bonolar tahsil için bankaya verilir, banka borçluya ihbarname gönderir, ‘parayı bana öde’ der. Vadesinde ödenmeyince protesto gönderir, sonra… Sonra bonoyu ‘tahsil edemedik’ diye hamiline geri verir. Bonoyu alan alacaklının yapacağı şey icra takibi yapmaktır. Çek ve bonolar için özel takip yolu vardır, bu yola başvurulur. Bu yol, takibin daha kolay sonuçlandırılmasını sağlayan yoldur. Takip kesinleştiğinde haciz yoluna başvurulur. Takibin nerede yapılacağı konusunda birinci yanıt icra dairesinde dedik, peki hangi yerdeki icra dairesi? Ana kural, borçlunun bulunduğu yer icra dairesi. Ancak bonolar üzerinde ihtilaf halinde başvurulacak yer icra dairesi de gösterilebilir. Bu halde ister borçlunun bulunduğu yerdeki, ister bono üzerinde gösterilen yerdeki icra dairesinde takip yapılabilir.

Babam vefat ettiğinde biz iki kardeşe iki daire bıraktı. İki daireye ortak olduk. Kardeşim üst katın satılmasını istedi kabul ettim satışa çıkardık. Ancak kardeşim bu daire içindeki yükte hafif pahada ağır bazı eşyayı götürmüş. Babam bu eşyaların listesini çıkarmış bırakmıştı. Ayrıca bu eşyanın götürüldüğünü gören tanıklar var. Ben bunların yarısını talep edebilir miyim?

Bir kimse öldüğünde tüm mal varlığı mirasçılarına kalır. Ölenin miras olarak kalan tüm malyvarlığına tereke denilir. Terekede paylaştırma konusu olacak olan sadece gayrimenkuller değildir. Her türlü menkul eşya, nakit para ve varsa haklar da terekeye dahildir. Mirasçılar, miras bırakanın ölümü anında bunlara sahip olur. Ancak gayrimenkuller tapuda tescilli olduğu için mirasçılar arasında gayrimenkulleri kaçırmak mümkün olmaz. Ama menkuller böyle değildir. Küçük bir şey ise cebinize koyar gidersiniz. İşte sizin başınıza gelen de bu. Madem ki her türlü malda hakkınız var (sizin olayınızda yarı yarıya) evdeki babanıza ait eşyada da hakkınız var. Dolayısı ile mevcudiyetini ispat edebildiğiniz sürece kardeşiniz tarafından götürülen eşyanın kendisini, kendisi yoksa bedelinin yarısını talep hakkınız vardır. Babanızın yapmış bulunduğu liste ve olaya tanık olanlar ortada olduğuna göre işiniz pek zor değil. Yarısını talep edin.

Eşimle yirmi yıllık evliyiz. Bir küçük dairemiz bir de ucuz arabamız var, çocuğumuz yok. Şayet eşim ölürse bana ne kadar mal kalır? Yani demek istiyorum ki beni evden atarlar mı? Tek güvencem bu ev.

Çocuğunuz yok, bunu yazmışsınız ama bunun dışında eşinizin hayatta olan akrabalarını yazmayı unutmuşsunuz, miras payınız buna göre belirlenir. Ancak kendinizden ve eşinizden bahsederken yaşınızın ileri olduğu şeklinde ifadeler kullanmışsınız. Sanki bu ibarelerden eşinizin ana-babasının hayatta olmadığı izlenimini çıkardım. Buna göre eşiniz ölümünde sizin bu evden tam olarak istifade edebilmeniz için bir vasiyetname yaparak malvarlığını size bırakabilir. Bu bir yoldur. İkinci bir yol daha var. Bugün gidin tapu dairesine eşiniz bu dairenin intifa hakkını size devretsin, kuru mülkiyeti kendisinde kalsın. Böylece siz ölene kadar bu evden istifade etme hakkını temin etmiş olursunuz.

Yıllar ama yıllar önce bir arsa almıştım, üzerinde ipotek vardı. Bina yaptım yine yıllardır oturuyorum. Ben ipoteği falan unuttum ama şimdi bir iş nedeni ile karşımıza bu ipotek çıktı. Bunu nasıl kaldırırım?

Tabii ki aslolan bir gayrimenkulün ipoteksiz kullanılmasıdır. Ancak muhtelif nedenlerle gayrimenkuller üzerinde böyle ipotekler kalabiliyor. Bunun halli birinci etapta ipotek alacaklısını bulup onun talebi ile ipoteğin kaldırılmasıdır. Bu işlerde daha çok banka kredisi rol oynar. Bir gayrimenkulün maliki kredi ihtiyacı doğduğunda gayrimenkulünü teminat gösterip kredi alır. Sonra krediyi öder ama ipotek ihmal olunur kaldırılmaz. İşte böyle bir neden varsa önce alacaklısını bulup onun talebi ile kaldırmak kolaydır. Ama alacaklısı ortada yoksa? İşte o zaman iş mahkemelik olur. Mahkemeye başvurup ipotek bedelinin mahkeme veznesine yatırılması kaydıyla ipoteğin kaldırılması talep olunur. İpoteğin miktarı hesaplanır, bu para yatırılır ve ipotek kaldırılır. Bu ipotek bedelini, gayrimenkul satın alınırken ipotekli almakla üstlenmiş olursunuz, onun için siz ödeyeceksiniz