Bilgi Edinme Hakkı

9 Ekim 2003 tarih ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu,gerçek ve tüzel kişilere,kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının sahip oldukları her türlü bilgi ve belgeye erişim hakkı tanımaktadır.
Ancak şu konular bilgi edinme hakkının kapsamı dışında kalır.(1) Yargı denetimi dışaında kalan işlemler (Ancak bunlar kişinin çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte ise bilgi edinme hakkının kapsamına dahildir.) (2) Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler ,(3) Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgin bilgi veya belgeler (4) İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler (5) İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler (5) Adli soruşturma veya kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler (6) Kişinin özel hayatının gizliliği ilkesini ihlal edecek nitelikte bilgi veya belgeler (7) Haberleşmenin gizliliği esasını ihlal edecek bilgi veya belgeler. (8) Ticari sırlar. (9) Fikir ve sanat eserleri. (10) Kurum için düzenlemeler. (11) Kurum içi görüş,bilgi notu ve tavsiyeler. (12) Tavsiye ve mütalaa talepleri.
İlgili kişi bilgi edinme başvurusunu bilginin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapar (m.6).
Bilgi edinme başvurusu,başvurulan kurum ve kuruluşlarının ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.Özel bir araştırma ve inceleme sonucu elde edilebilecek bilgi ve belgelere ilişkin olmalıdır.Özel bir araştırma ve inceleme sonucu elde edilebilecek bilgi ve belgeleri için yapılan başvuru idare reddedebilir (m.7)
Keza yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi ve ya belgeler için bilgi edinme başvurusu yapılamaz (m.8) Keza yukarıda sayılan kapsam dışı alanda yapılmış başvurular da idare tarafından reddedilir.Kurum veya kuruluşlar,başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi kural olarak onbeş iş günü içinde sağlarlar. (m.11)
Kurum veya kuruluşlar,bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirerler.Başvurunun rededilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir. (m.12)
Ret kararına karşı genel hükümlere göre idari yargıda iptal davası açılabilir.
Bilgi edinme istemi rededilen başvuru sahibi,idari yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir.Kurula bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu,birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel kurullarının kendi kurumları içinden önerecekleri ikişer aday,birer üyesi ceza hukuku,idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarıda profesör veya doçent unvanına sahip kişiler,bir üyesi Türkiye Barolar Birliğinin baro başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler içinden göstereceği iki aday,iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakanının önerisi üzerine bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler arasında Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden oluşur.
NOT 2 : Bilgi Edinme Kurulu kararları idari açıdan bağlayıcıdır.
NOT 1 : Bilgi Edinme Kurulu tüzel kişiliğe sahip değildir.Devlet tüzel kişiliğinin içinde yer alır.

